"Bizdən nə istəyirsiniz?" – Rusiya prezidenti Vladimir Putinin Valday Forumunun plenar iclasındakı çıxışının Ermənistanla münasibətlərdən, xüsusən də Qarabağla bağlı “qədimlərin” hıçqırtılarından bəhs etdiyi hissədəki çıxışının mahiyyətini təxminən belə izah etmək olar. Rusiya lideri açıq-aydın yaxın keçmişə hərtərəfli ekskursiya etdi və müfəssəl təhlil apardı- “Rusiya bizi tərk etdi...” kod adı altında erməni ağlaşmalarına birdəfəlik son qoymaq üçün.
Açığı, bu, həm də İrəvanda Qarabağdakı son hadisələrdən sonra Moskvanı “erməniləri müdafiə etməməkdə” günahlandırmaqda tənbəllik etməyənlərin hamısına cavab idi. Ermənistanın baş nazirinin ardıcıl olaraq bir neçə dəfə etiraf etdiyi Azərbaycanın suveren ərazisindən söhbət getdiyinə inadla məhəl qoymayan hər kəsə. Ümumiyyətlə, bütün bu fəryadlar, şikayətlər, iddialar yəqin ki, Rusiyanı bezdirib, xüsusən də indi Ukraynadakı əməliyyata başı qarışdığı halda.
Rusiyalı ekspertlər Putinin Valdaydakı çıxışı fonunda hazırkı Rusiya-Ermənistan münasibətlərinin necə xarakterizə oluna biləcəyi və Moskvanın erməni siyasətçilərin onlara kömək etmək üçün israrlı çağırışlarına qulaq asıb-eşitməyəcəyi ilə bağlı fikirlərini “Caliber” analitik mərkəzinə bildiriblər. Politoloqların şərhlərini oxucularımıza təqdim edirik.
Siyasi Tədqiqatlar İnstitutunun direktor müavini Daria Qrevtsovanın qeyd etdiyi kimi, Rusiya prezidenti Valday Forumunda Rusiyanın mövqeyini açıq şəkildə ortaya qoyub və təbii ki, Çarlz Mişelin Rusiyanın Ermənistana xəyanət etməsi ilə bağlı bəyanatı ilə razılaşmadığını bildirib.

“Vladimir Putin situasiyaya bu cür baxışı qəbul etmədiyini göstərdi və öz çıxışında Ermənistanın özünün öz yolunu seçdiyini və təbii ki, Rusiyanın bu suveren seçimə müdaxilə edə bilməyəcəyini açıqladı.
Təbii ki, Ermənistan hələ də Rusiyanın müttəfiqidir, orada ölkəmizlə həmrəy olan çoxlu sayda insan var, Rusiya Federasiyasındakı nəhəng erməni diasporunu demirəm, bu da Rusiya cəmiyyəti ilə qırılmaz şəkildə bağlıdır. Ona görə də bizim hələ də əlaqələrimiz var, buna baxmayaraq, İrəvanın bütövlükdə mövqeyinin dəyişməyəcəyi aydındır, çünki baş nazir Paşinyan artıq öz ölkəsi üçün Qərbyönümlü yol seçib. Və o, indi hər şeyi edir ki, Moskvanı İrəvandan uzaqlaşdırsın və Qərbi Ermənistanın müttəfiqinə çevirsin. Görünür, o hesab edir ki, Qərbin ermənilərə kömək etmək üçün daha çox imkanları var”,- rusiyalı politoloq hesab edir.
Qrevtsova əmindir ki, Ermənistanın özü Qərb üçün maraqlı deyil, lakin onun Rusiya ilə müttəfiqlik müqavilələrinə daxil olduğunu nəzərə alsaq, Qərb qüvvələri üçün onu Moskvadan qoparmaq, ikinci Ukraynaya çevirmək, Rusiya Federasiyasının Qafqazdakı mövqelərini mümkün qədər zəiflətmək son dərəcə vacibdir.
“Son vaxtlar Qərb strukturları Ermənistanı Rusiyaya qarşı qoymaq üçün çox səy göstərir ki, bütün uğursuzluqlarda Moskvanı günahlandırsın. Bu, Rusiyanın ermənilərə dost yox, düşmən olduğunu, hazırda Azərbaycan və Türkiyənin müttəfiqi olduğunu göstərmək üçün onların konkret planıdır. Bu, o deməkdir ki, Ermənistan rəhbərliyinin Qərb dövlətləri ilə əməkdaşlıqdan başqa yolu yoxdur. Ümumiyyətlə, Ermənistanda Qərb institutları çoxdan fəaliyyət göstərir və çox fəaldır, Ermənistan vətəndaşlarının şüuruna təsir edən “yumşaq Qərb gücü” işləyir. İrəvanda yaxşı təşkil olunmuş anti-Rusiya mitinqləri və nümayişlərinin Qərbin xüsusi xidmət orqanlarının nümayəndələri tərəfindən hazırlandıqları faktdır. Ona görə də Ermənistan bundan sonra Qərblə müəyyən edilmiş əməkdaşlıq kursunu dəyişməyəcək və Moskva bu faktı reallıq kimi qəbul edir və müvafiq tədbirlər görür”, - deyə D.Qrevtsova yekunlaşdırıb.
Politoloq Renat Savinin fikrincə, Putin çıxışı ilə, görünür, həqiqətən də müəyyən xətt çəkmək, Rusiyanın Qarabağa görə hansısa məsuliyyət daşıması ilə bağlı mifləri dağıtmaq və son zamanlar özlərinə Moskvanı ittiham etməyə həddən artıq icazə verən erməni siyasətçilərinin ağzını bağlamaq istəyib.

“İndiyədək Rusiya Ermənistanın təxribatçı siyasətinə, rusları alçaltmaq, təhqir etmək, onları reaksiya verməyə təhrik etmək cəhdlərinə kifayət qədər yumşaq yanaşıb. Məncə, bu mənada Moskva daha sərt davrana bilərdi. Bununla belə, deyə bilərik ki, Rusiya Federasiyası Bakının Qarabağdakı hərəkətlərinə qarışmamaqla artıq Ermənistanı cəzalandırıb. Necə deyərlər, xoşuna gəlmirsə, xoş getdin. Və bu faktın başa düşülməsi erməni revanşistlərini hiddətləndirir, əsas varlıq nöqtəsi “miatsum” və “status” olan bütün müxalifət üçün bunlar uzun illərdir qida çubuğudur.
Mənə elə gəlir ki, Putin bütün ermənilərə çox aydın şəkildə izah etdi ki, Moskva uzun illərdir ki, İrəvanı özünə gəlməyə və ərazilərin qaytarılması ilə bağlı Bakı ilə razılığa gəlməyə dəvət edir, vaxtaşırı Azərbaycanın gündən-günə gücləndiyini qeyd edir. Ermənistan isə ancaq öz mövcud potensialını puç edir. Lakin İrəvan, Putinin açıqladığı kimi, kar və inadkar idi. Beləliklə, Rusiya lideri internetdə bütün erməni siyasi icmasına sadə bir həqiqəti xatırlatdı- “qanun axmaqlar üçün yazılmayıb” və buna görə də ermənilər indi heç kimə arxalanmamalıdırlar. Belə bir mesajın, əlbəttə ki, öz alıcısı var. Düşünürəm ki, o, erməni revanşistlərinin emosional bəyanatlarını ən azı nəzərəçarpacaq dərəcədə sakitləşdirəcək, onların bütün suallarına və qiyabi fəryadlarına cavab verəcək”, - deyə R.Savin vurğulayıb.
Tərcümə - Elçin Bayramlı
Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə “İctimai və dövlət maraqlarının müdafiəsi” istiqaməti çərçivəsində hazırlanıb