Heydər Əliyevin siyasi xətti Azərbaycanın dövlətçilik və Zəfər yolunun təməlidir - ŞƏRH

Dövlətin gücü onun çətin sınaqlar qarşısında öz yolunu qorumaq, imkanlarını səfərbər etmək və qarşıya qoyduğu məqsədlərə çatmaq qabiliyyətində görünür. Azərbaycanın müstəqillik tarixində bu gücün formalaşması Ümummilli Lider Heydər Əliyevin adı və siyasi fəaliyyəti ilə bağlıdır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyasının Sədri İlham Əliyevin VIII Qurultaydakı çıxışında Ulu Öndərin siyasi xəttinin dəyişməz qaldığını vurğulaması həmin irsin bugünkü dövlət siyasətində yerini aydın ifadə edir. Müstəqillik, dövlətçilik, iqtisadi müstəqillik və güclü hərbi potensial bu xəttin əsas dayaqlarıdır. Azərbaycanın tarixi Zəfəri də həmin dayaqlar üzərində yüksəlmişdir.
Heydər Əliyevin dövlətçilik xidmətlərini qiymətləndirmək üçün onun hakimiyyətə qayıtdığı dövrün reallıqlarını nəzərə almaq lazımdır. 1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycan torpaq itkiləri, siyasi qarşıdurmalar, iqtisadi tənəzzül və humanitar böhranla üzləşmişdi. Müstəqillik əldə olunsa da, onu qorumaq üçün zəruri idarəetmə və təhlükəsizlik imkanları ciddi şəkildə zəifləmişdi. Dövlət institutlarının gücsüzlüyü cəmiyyətin gələcəyə inamını sarsıdırdı. Belə şəraitdə ölkənin qarşısında duran əsas məsələ müstəqilliyin formal mövcudluğunu real dövlətçilik gücünə çevirmək idi.
Prezident İlham Əliyev VIII Qurultayda həmin dövrü xarakterizə edərkən inflyasiyanın 1000 faizdən çox olduğunu, dövlət xəzinəsinin boşaldığını, səkkiz milyonluq əhalinin bir milyonunun qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətində yaşadığını xatırlatdı. Neft və qaz ehtiyatları ilə zəngin ölkədə enerji çatışmazlığı hökm sürürdü. Bu faktlar böhranın miqyasını göstərməklə yanaşı, təbii sərvətin özlüyündə dövlətin inkişafını təmin etmədiyini də ortaya qoyur. Mövcud imkanları iqtisadi və siyasi gücə çevirmək üçün düzgün strategiya, etibarlı idarəetmə və ictimai dəstək tələb olunurdu.
Xalqın Heydər Əliyevə müraciəti və onun 1993-cü ildə hakimiyyətə qayıdışı bu zərurətdən doğdu. Həmin il oktyabrın 3-də Ulu Öndərin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsi dövlətin gələcək inkişaf istiqamətinin müəyyənləşdirilməsində mühüm mərhələ oldu. Onun qarşısında torpaqların işğalının davam etdiyi, daxili qarşıdurmaların dövlətin bütövlüyünü təhdid etdiyi ağır şəraitdə idarəetməni bərpa etmək vəzifəsi dayanırdı. Ölkənin parçalanmasının qarşısının alınması və sabitliyin təmin edilməsi sonrakı bütün addımların əsas şərti idi. Heydər Əliyevin siyasi qətiyyəti və idarəçilik təcrübəsi məhz bu mərhələdə həlledici rol oynadı.
Ulu Öndərin fəaliyyətində sabitlik inkişafın başlanğıc şərti kimi qəbul edilirdi. Dövlət hakimiyyətinin möhkəmləndirilməsi, qanunçuluğun təmin olunması və silahlı qarşıdurmaların qarşısının alınması ölkənin resurslarını ümumi məqsədlərə yönəltməyə imkan verdi. 1994-cü ildə atəşkəsin əldə edilməsi Azərbaycanın iqtisadi və hərbi imkanlarını bərpa etmək üçün mühüm şərait yaratdı. Bu qərarın strateji mənası sonrakı illərdə daha aydın göründü: dövlət vaxt qazandı, güc topladı və gələcək fəaliyyətinin əsaslarını möhkəmləndirdi.
1994-cü il sentyabrın 20-də “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanması həmin strategiyanın iqtisadi istiqamətdə ən mühüm addımlarından biri idi. Müharibədən yenicə çıxmış, maliyyə imkanları məhdud olan ölkəyə böyük sərmayələrin cəlb edilməsi Azərbaycanın inkişaf perspektivini dəyişdi. Enerji ehtiyatlarının beynəlxalq əməkdaşlıq əsasında işlənməsi iqtisadi gəlirlərin artmasına, yeni əlaqələrin yaranmasına və ölkənin dünyada əhəmiyyətinin yüksəlməsinə zəmin yaratdı. Bu siyasətin mahiyyəti milli sərvəti dövlətin uzunmüddətli inkişafına xidmət edən vasitəyə çevirmək idi.
Dövlət quruculuğunun hüquqi əsaslarının möhkəmləndirilməsi də həmin dövrün mühüm nəticəsidir. 1995-ci il noyabrın 12-də müstəqil Azərbaycanın Konstitusiyasının qəbul edilməsi dövlətin idarəetmə prinsiplərini, vətəndaşların hüquqlarını və hakimiyyət institutlarının fəaliyyət əsaslarını müəyyənləşdirdi. Hüquqi çərçivənin yaradılması siyasi sabitliyin davamlılığı və dövlət institutlarının inkişafı baxımından əhəmiyyət daşıyırdı. Beləliklə, təhlükəsizlik, iqtisadi siyasət və hüquqi dövlət quruculuğu bir-birini tamamlayan istiqamətlər kimi həyata keçirilirdi.
Heydər Əliyevin xarici siyasəti Azərbaycanın mövqeyinin beynəlxalq aləmdə düzgün təqdim olunmasına xidmət edirdi. İşğala məruz qalmış ölkənin həqiqətlərinin çatdırılması, tərəfdaşlıq əlaqələrinin qurulması və milli maraqların müdafiəsi ardıcıl diplomatik fəaliyyət tələb edirdi. VIII Qurultaydakı çıxışda Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın beynəlxalq təcriddən çıxmasını həmin dövrün mühüm nailiyyətlərindən biri kimi qiymətləndirdi. Bu proses ölkənin öz mövqeyini müdafiə etmək imkanlarını genişləndirdi. İqtisadi əməkdaşlıqla diplomatik fəaliyyətin qarşılıqlı əlaqəsi Azərbaycanın beynəlxalq mövqelərini möhkəmləndirən amilə çevrildi.
Ordu quruculuğu isə dövlətçilik strategiyasının təhlükəsizlik dayağını təşkil edirdi. Nizamlı və vahid komandanlığa tabe olan ordunun formalaşdırılması ölkənin müdafiə qabiliyyətinin artırılması üçün zəruri idi. Güclü hərbi potensial iqtisadi imkanlar, peşəkar hazırlıq və təşkilati intizamla yaranır. Heydər Əliyevin dövründə möhkəmləndirilən bu əsaslar sonrakı mərhələdə daha geniş imkanlarla inkişaf etdirildi. Dövlətin iqtisadi gücü artdıqca müdafiə sahəsinə yönəldilən resurslar da genişləndi, hərbi hazırlığın və texniki təminatın yüksəldilməsi üçün şərait yarandı.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə davam etdirilən siyasət həmin strateji xətti tarixi nəticəyə çatdırdı. 2020-ci ilin 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycan Ordusu işğala son qoydu, 2023-cü il sentyabrın 20-də isə ölkənin suverenliyi tam bərpa edildi. Bu qələbələrin təhlili göstərir ki, siyasi məqsədin dəyişməz saxlanılması və ona çatmaq üçün imkanların ardıcıl artırılması həlledici əhəmiyyət daşıyıb. Güclü iqtisadiyyat, hazırlıqlı ordu, fəal diplomatiya və milli birlik vahid məqsədə xidmət edərək Zəfəri mümkün etdi.
VIII Qurultayda Heydər Əliyevin siyasi xəttinin davamlılığının vurğulanması gələcək fəaliyyət üçün də istiqamət göstərir. Dəyişən beynəlxalq şəraitdə müstəqil qərarvermə qabiliyyətinin qorunması, iqtisadi dayanıqlığın artırılması və təhlükəsizliyin təmin edilməsi aktual vəzifələr olaraq qalır. Ulu Öndərin irsinə sədaqət bu prinsipləri yeni dövrün ehtiyaclarına uyğun həyata keçirməkdə ifadə olunur. Yeni Azərbaycan Partiyasının məsuliyyəti də həmin dövlətçilik düşüncəsini cəmiyyətə çatdırmaq, milli məqsədlər ətrafında birliyi möhkəmləndirmək və inkişaf prosesində fəal iştirak etməkdir.
Heydər Əliyevin siyasi xətti Azərbaycanın böhrandan çıxışını təmin etdi, müstəqil dövlətin möhkəm əsaslarını yaratdı və gələcək qələbələr üçün imkan formalaşdırdı. Prezident İlham Əliyevin qətiyyətli rəhbərliyi ilə bu imkanlar ərazi bütövlüyünün və suverenliyin tam bərpasına çevrildi. Bu gün güclü Azərbaycanın qarşısında duran yeni hədəflər də həmin dövlətçilik təməlinə söykənir. Ulu Öndərin irsinin tarixi qüdrəti onun xalqımızın həyatında davam edən nəticələrində, müstəqil dövlətimizin gücündə və gələcəyə inamında yaşayır.

Valeh Tağıyev,
YAP Neftçala rayon təşkilatının veteran üzvü