Rusiyalı ekspert: Qərb Ermənistanı yeni Ukraynaya çevirə bilər - MÜSAHİBƏ

Aleksey Fenenko: Ermənilərə söz verdilər ki, onlara hər cür dəstək verəcəklər, ermənilər isə elə bilirlər ki, Qərb onlara Qarabağda nəyisə qaytarmağa kömək edəcək

Rusiya Beynəlxalq Məsələlər Şurasının eksperti Aleksey Fenenko Brüsseldə Avropa İttifaqının Şərq Tərəfdaşlığı sammitində Ermənistan-Azərbaycan mövzusu ilə bağlı Moskva-Baku” portalına müsahibəsində maraqlı məqamlara toxunub. Ekspertin müsahibəsini oxucularımıza təqdim edirik.

- Aİ diplomatiyasının rəhbəri Josep Borrell Brüsseldə Şərq Tərəfdaşlığı ölkələrinin xarici işlər nazirliklərinin rəhbərləri ilə görüşdə Ermənistanı xüsusi qeyd edib və bildirib ki, bu ölkədəki vəziyyət güclü dəstək tələb edir və bu dəstəyin necə artırıla biləcəyini nəzərə almaq lazımdır. ... Həmçinin, Aİ-nin xarici xidmətinin rəsmi nümayəndəsi Peter Stano Avropa Sülh Fondu vasitəsilə Ermənistana müdafiə dəstəyinin hazırlanması ilə bağlı çıxış edib...

- Brüsseldə keçirilən “Şərq Tərəfdaşlığı” sammiti göstərdi ki, Aİ Ermənistanı Rusiyadan uzaqlaşmanın yeni mərhələsinə sövq edir. Hələ 2001-2002-ci illərdə Qərb dövlətləri Ermənistanın Rusiya ilə tərəfdaşlığından fərqli olaraq NATO-ya yaxınlaşmasının vacibliyindən danışmağa başladılar. Onlar Ermənistana pıçıldadılar ki, Rusiya etibarsız müttəfiqdir və Şimali Atlantika Alyansı daha yaxşı tərəfdaş olacaq.

Bu illər ərzində Ermənistanda elita və əhali arasında qərbyönümlü əhval-ruhiyyə aşılanıb və ölkəni Rusiyadan uzaqlaşdırıb NATO-ya çevirmək istiqamətində tədricən hərəkət baş verib. Fransa, Belçika və qismən də ABŞ dedi ki, Ermənistan qərbyönlü yol tutmalıdır. Yəni Ermənistanın qərb vektoru əvvəldən uzaqdır, bu gün Qərblə yaxınlaşma prosesi getdiyi yolun yarısından çoxunu təşkil edir.

Ermənistan 2009-cu ildə yarandığı gündən Aİ-nin Şərq Tərəfdaşlığı proqramına daxil edilib. Sonra İrəvan Aİİ-yə üzv olmasına baxmayaraq, Aİ ilə sadələşdirilmiş, lakin yenə də assosiativ saziş imzaladı. Amma bu gün dünyanın parçalandığı, qlobal geosiyasi dəyişikliklərin baş verdiyi bir vaxtda onun Qərb kuratorlarının İrəvana təzyiqləri Rusiyadan getməsi ilə İrəvanın müəyyən dividentlər alacağı mesajı ilə sürətlənir.

- Doğrudan da, Şərq Tərəfdaşlığı sammitində Ermənistan XİN rəhbəri Moldova və Ukraynanın Aİ ilə üzvlüklə bağlı danışıqlarını alqışlayıb və bəyan edib ki, İrəvanın da Avropa istəkləri var... Və nazir Ermənistanın Roma Əsasnaməsini ratifikasiya etməsini beynəlxalq hüquq sisteminin möhkəmlənməsi adlandırıb...

- Bunu yenə də anti-Rusiya addımı kimi qələmə vermək olar. Məhz buna görə də Ermənistan Qərbdə və xüsusən də Aİ-nin Şərq Tərəfdaşlığı sammitində ələ salınır. Axı İrəvan Rusiya prezidentinin həbsinə order veriləndən az sonra Roma Statutunu ratifikasiya etdi. Ermənistanın siyasətinin nəyə yönəldiyi tamamilə aydındır. Bu isə Qərbi heyran edir və bundan faydalanır.

- Aİ Azərbaycanla sərhəddə missiyanı 50 faiz artırmaq qərarına gəlib. Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin rəhbəri Şərq Tərəfdaşlığı sammitində Aİ-ni tənqid edib. O, Aİ-nin bütün qurumlarını və dövlətlərini konstruktiv dəstək verməyə və ya heç olmasa Ermənistanla münasibətlərin normallaşdırılması prosesinə xələl gətirə biləcək hərəkətlərdən çəkinməyə çağırıb. O, bəzi Aİ ölkələrini Transqafqazda vəziyyəti sabitliyi pozmaqda ittiham edib...

- Təbii ki, Azərbaycan narazıdır. Çünki bir çox Aİ ölkələri açıq şəkildə ermənipərəst mövqedən çıxış edirlər. Başqa bir məsələ odur ki, Ermənistanla Qərbin bütün bu yaxınlaşması ona heç bir divident gətirməyəcək. Ermənistan Avropa İttifaqından çox uzaqdır. Heç ümumi sərhədi də yoxdur. Ermənistanın strateji mövqeyi Avropa İttifaqı ilə istənilən real inteqrasiya üçün ümidsizdir.

- Azərbaycanın Aİ-nin danışıqlar platformasından imtina etməsi ehtimalı nə dərəcədədir, çünki Avropa İttifaqı tərəfindən müxtəlif istiqamətlərdə Bakıya həddən artıq çoxlu hücumlar var... Bakı bunu görür və başa düşür.

- Düşünmürəm ki, Azərbaycan özü bu platformadan çıxmaq niyyətindədir. Bakı gözləyəcək.

- Fransa da indi Ermənistana silah tədarük etməyə başlayıb. Fransa Senatı bu yaxınlarda bəyan etdi ki, Ermənistan NATO ilə yaxınlaşmaq arzusunu ifadə edən ölkədir...

- Məqsəd sadədir- Rusiya bu cür təxribatlara cavab olaraq Ermənistanı KTMT-dən çıxarsin. Yaxud Ermənistanın özü desin ki, biz KTMT-dən çıxırıq.

Amma bütövlükdə, fikrimcə, Ermənistanla NATO arasında bütün bu oyunların Rusiyanın təhlükəsizliyi üçün heç bir prinsipial əhəmiyyəti yoxdur.

- Bildiyiniz kimi, Vaşinqtonla Bakı arasında qalmaqal yaradan ABŞ dövlət katibinin köməkçisi Ceyms O`Brayen İlham Əliyevlə görüşmək üçün Azərbaycana uçdu. Nəticə Vaşinqtonda Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirləri arasında potensial görüşdür...

- Mən düşünmürəm ki, Azərbaycan Vaşinqtona inandı, orada inanacaq heç nə yoxdur, sadəcəı, ən azı indilik belə razılaşdı... Amerikanın növbəti hücumuna qədər.

Eyni zamanda, mən əminəm ki, amerikalılar bir daha ermənilərə söz verdilər ki, Qarabağla bağlı narahatlıqlarını nəzərə alacaqlar, hansısa şərtlərlə danışıqlara kömək edəcəklər, hansısa formada Türkiyəyə təzyiq göstərəcəklər. Ermənilər bunu həmişə olduğu kimi, dəstək kimi şərh etdilər. Elə bilirlər Rusiyadan uzaqda olsalar, Qərb onlara Qarabağda nəyisə qaytarmağa kömək edəcək.

Amma əslində heç kim onlara heç nə qaytarmayacaq və heç nə etməyəcək. ABŞ üçün Ermənistan qitənin daxilində çox uzaq və çox dərin, Türkiyə ilə eyni münaqişə nöqteyi-nəzərindən çox perspektivsiz və çox təhlükəlidir.

Amerikalılar Rusiya və Türkiyə ilə gərginlik yaratmaq üçün Ermənistanla oynaya bilərlər.

Amma son nəticədə, orada açıq-aşkar anti-Rusiya millətçi qüvvələr hakimiyyətə gəlsə, Ermənistanın başına da Ukrayna ssenarisinə bənzər bir ssenari gələ bilər. Amma o zaman Ermənistanın həm Azərbaycan, həm də Türkiyə ilə hərbi münaqişəsi olacaq ki, bu da onun üçün milli fəlakətlə nəticələnə bilər.

Tərcümə - Elçin Bayramlı

Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə “İctimai və dövlət maraqlarının müdafiəsi” istiqaməti çərçivəsində hazırlanıb