2020-ci il Vətən müharibəsində Cəbrayıl əməliyyatı Azərbaycan Ordusunun hərbi uğurlarının mühüm mərhələlərindən biri kimi tarixə düşüb. Cəbrayıl şəhərinin və rayonun bir sıra yaşayış məntəqələrinin azad edilməsi həm hərbi-strateji, həm də mənəvi baxımdan böyük əhəmiyyət daşıyıb. Azərbaycan Prezidentinin rəsmi məlumatına görə, 4 oktyabr 2020-ci ildə Cəbrayıl şəhəri azad edilib və həmin gün Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ilk şəhəri kimi xüsusi tarixi məna qazanıb.
Cəbrayıl istiqamətində döyüşlər asan keçməyib. Müdafiə Nazirliyinin məlumatında qeyd olunur ki, ərazi mürəkkəb relyefə malik olmaqla yanaşı, düşmən tərəfindən bir neçə zolaqdan ibarət mühəndis-istehkam xətləri, minalar və müxtəlif maneələrlə möhkəmləndirilmişdi. Belə müdafiə xəttinin yarılması Azərbaycan hərbçilərindən yüksək peşəkarlıq, cəsarət və fədakarlıq tələb edirdi.
Cəbrayıl əməliyyatının əhəmiyyəti yalnız şəhərin azad edilməsi ilə məhdudlaşmırdı. Bu uğur Azərbaycan Ordusunun sonrakı hərbi əməliyyatları üçün mühüm imkanlar yaratdı. Cəbrayıl istiqamətində əldə olunan nəticələrdən sonra Xocavənd rayonunun cənub kəndləri və strateji əhəmiyyətli Hadrut qəsəbəsi istiqamətində əməliyyatların aparılması üçün əlverişli şərait yarandı. Daha sonra Zəngilan, Qubadlı və Laçın rayonunun cənub hissəsinin azad edilməsi ilə hərbi irəliləyiş davam etdirildi.
Cəbrayılın azad olunması Azərbaycan Ordusunun döyüş ruhunun yüksəlməsinə də mühüm təsir göstərdi. Prezident İlham Əliyev Cəbrayılın azad edilməsinin Ordumuza əlavə güc və inam verdiyini, sonrakı uğurlar üçün mühüm əhəmiyyət daşıdığını bildirib. Rəsmi xronologiyada da Cəbrayıl istiqamətində sentyabrın 27-dən etibarən başlayan və oktyabrın 4-də şəhərin azad edilməsi ilə nəticələnən ardıcıl hərbi uğurlar əksini tapıb.
Bu əməliyyatın ən mühüm nəticələrindən biri Azərbaycan Ordusunun düşmənin müdafiə xəttini yararaq digər istiqamətlərdə irəliləməsi üçün imkan əldə etməsi oldu. Cəbrayılın ardınca Zəngilanın, daha sonra Qubadlının və Laçın rayonunun cənub hissəsinin azad edilməsi Vətən müharibəsinin ümumi gedişində mühüm mərhələlər təşkil etdi. Müdafiə Nazirliyinin məlumatında Cəbrayıl əməliyyatından sonra Laçın dəhlizinin Azərbaycanın nəzarətinə götürülməsi ilə bağlı da qeyd verilir.
Cəbrayılın azad edilməsi həm də uzun illər doğma yurdlarından ayrı düşmüş insanların Vətənə qayıdışına gedən yolun mühüm başlanğıclarından biri oldu. Bu gün Cəbrayıl şəhərində və rayonunda genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri aparılır, keçmiş məcburi köçkünlərin öz doğma torpaqlarına qayıdışı üçün şərait yaradılır.
Beləliklə, Cəbrayıl əməliyyatı Vətən müharibəsinin gedişində mühüm hərbi-strateji nəticələri olan hadisələrdən biri kimi yadda qalıb. Bu qələbə Azərbaycan əsgər və zabitlərinin döyüş meydanındakı fədakarlığını, şəhidlərin müqəddəs xatirəsini və xalqın Vətən torpaqlarına qayıdış əzmini özündə birləşdirir. Cəbrayılın azadlığı sonrakı hərbi uğurlar üçün mühüm imkanlar yaradaraq 44 günlük müharibənin tarixi nəticələrinin formalaşmasında əhəmiyyətli mərhələ olub.
Süleyman Tağıyev
YAP Sədərək rayon təşkilatının məsləhətçisi