3 Oktyabr 1993 – Azərbaycanın dövlətçilik tarixində yeni mərhələ - ŞƏRH

1993-cü il oktyabrın 3-ü Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixində mühüm siyasi hadisə kimi yadda qalıb. Həmin gün keçirilmiş ümumxalq səsverməsi nəticəsində Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilib. Bu hadisə ölkənin müstəqilliyinin ilk illərində qarşılaşdığı mürəkkəb siyasi, iqtisadi və sosial proseslər fonunda baş verib.

Azərbaycan 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra olduqca ağır sınaqlarla üz-üzə qalmışdı. Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzünün genişlənməsi, iqtisadi çətinliklər, daxili siyasi qarşıdurmalar və dövlət idarəçiliyində yaranmış böhran müstəqil dövlətçiliyin gələcəyi üçün ciddi təhlükələr yaradırdı. 1993-cü ilin may-iyun aylarında ölkədə vəziyyət daha da gərginləşmiş, dövlətin parçalanması və vətəndaş qarşıdurması təhlükəsi meydana çıxmışdı.

Belə bir tarixi şəraitdə xalqın tələbi ilə Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycanın gələcək inkişaf istiqamətinə mühüm təsir göstərdi. 1993-cü il iyunun 15-də Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçilməsi tarixə Milli Qurtuluş Günü kimi daxil oldu. İyunun 23-də isə Milli Məclis prezident səlahiyyətlərini Ali Sovetin sədrinə həvalə etdi.

3 oktyabr 1993-cü il bu prosesin mühüm davamı oldu. Həmin tarixdə keçirilən prezident seçkilərində Heydər Əliyevin dövlət başçısı seçilməsi ilə ölkənin siyasi həyatında yeni mərhələnin əsası qoyuldu. Qarşıya qoyulan əsas vəzifələr sırasında dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi, təhlükəsizliyin və ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi, iqtisadiyyatın bərpası, dövlət institutlarının gücləndirilməsi, demokratik inkişaf və Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqelərinin möhkəmləndirilməsi dayanırdı.

Sonrakı illərdə dövlət quruculuğu istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Hüquqi dövlət prinsiplərinin möhkəmləndirilməsi, yeni hüquqi bazanın formalaşdırılması və Azərbaycanın beynəlxalq təşkilatlarla əlaqələrinin genişləndirilməsi dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən oldu. 1995-ci ildə müstəqil Azərbaycanın Konstitusiyasının qəbul edilməsi dövlət quruculuğu prosesinin mühüm mərhələlərindən biri kimi qiymətləndirilir.

Eyni zamanda, həmin dövrdə Azərbaycanın xarici siyasətinin əsas prinsipləri formalaşdırıldı. Ölkənin milli maraqlarına əsaslanan çoxvektorlu xarici siyasət yürüdülməsi, Azərbaycanın beynəlxalq aləmdə mövqelərinin möhkəmləndirilməsi və ölkənin regional və qlobal proseslərdə fəal iştirakının təmin edilməsi istiqamətində mühüm işlər görüldü.

1993-cü il hadisələrinin əhəmiyyəti yalnız həmin dövrün siyasi prosesləri ilə məhdudlaşmır. Sonrakı illərdə həyata keçirilən dövlətçilik siyasəti Azərbaycanın siyasi sabitliyinin, iqtisadi inkişafının və beynəlxalq əlaqələrinin möhkəmlənməsi üçün institusional əsasların formalaşmasına təsir göstərdi. Prezident İlham Əliyev də müxtəlif çıxışlarında 1993-cü ili Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin qorunması və dövlət quruculuğunun möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm mərhələ kimi xarakterizə edib.

Bu baxımdan, 3 Oktyabr 1993 – Azərbaycanın dövlətçilik tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyan tarixlərdən biridir. Həmin gün ölkənin siyasi inkişafında yeni istiqamət müəyyənləşmiş, dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi və güclü dövlət institutlarının yaradılması prioritet istiqamətə çevrilmişdir. Bu tarixi hadisənin nəticələri sonrakı onilliklər ərzində Azərbaycanın siyasi, iqtisadi və sosial inkişaf proseslərində özünü göstərmişdir.

Vüsal Finuni,

YAP Goranboy rayon təşkilatının əməkdaşı