3 Oktyabr – Dövlətçilik tarixində dönüş günü - ŞƏRH

1993-cü il Azərbaycanın müasir tarixində mühüm və taleyüklü dövrlərdən biri kimi yadda qalıb. Müstəqilliyini yenicə bərpa etmiş Azərbaycan ciddi siyasi, iqtisadi və sosial çətinliklərlə üz-üzə qalmışdı. Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzü, ölkə daxilində siyasi qarşıdurmalar, iqtisadi böhran və idarəetmədə yaranmış problemlər dövlət müstəqilliyinin gələcəyi ilə bağlı ciddi narahatlıqlar doğururdu. Rəsmi tarix mənbələrində həmin dövr ölkənin vətəndaş qarşıdurması və müstəqilliyin itirilməsi təhlükəsi ilə üz-üzə qaldığı mürəkkəb mərhələ kimi xarakterizə olunur.
Belə bir mürəkkəb şəraitdə Heydər Əliyevin siyasi həyata qayıdışı Azərbaycan tarixində mühüm hadisəyə çevrildi. 1993-cü ilin iyununda Heydər Əliyev Bakıya gəldi və iyunun 15-də Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçildi. İyunun 24-dən isə prezident səlahiyyətlərini həyata keçirməyə başladı. Həmin dövr ölkədə siyasi sabitliyin və dövlət idarəçiliyinin möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm mərhələ oldu.
Nəhayət, 3 oktyabr 1993-cü ildə keçirilən ümumxalq səsverməsi nəticəsində Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçildi. Bununla onun ölkə rəhbərliyindəki fəaliyyəti yeni mərhələyə qədəm qoydu.
Heydər Əliyevin qarşısında duran əsas məsələlərdən biri müstəqil Azərbaycanın dövlətçilik əsaslarını möhkəmləndirmək idi. Ölkədə sabitliyin təmin edilməsi, dövlət institutlarının gücləndirilməsi, iqtisadiyyatın bərpası, təhlükəsizliyin təmin olunması və Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin inkişaf etdirilməsi qarşıda duran mühüm vəzifələr sırasında idi. Rəsmi tarix mənbələrində 1993-cü ildən sonrakı dövr üçün müstəqil dövlət quruculuğu, təhlükəsizlik, ərazi bütövlüyü, iqtisadiyyatın bərpası, demokratik inkişaf və beynəlxalq münasibətlərin genişləndirilməsi əsas istiqamətlər kimi göstərilir.
Bu dövr həm də Azərbaycanın beynəlxalq aləmdə mövqeyinin möhkəmləndirilməsi istiqamətində addımların atılması ilə xarakterizə olunur. Azərbaycanın dünya dövlətləri və beynəlxalq təşkilatlarla münasibətlərinin inkişaf etdirilməsi, ölkənin siyasi və iqtisadi imkanlarının genişləndirilməsi dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrildi.
1993-cü ildən sonrakı illərdə iqtisadi sahədə də mühüm proseslər baş verdi. Dövlət idarəçiliyinin və iqtisadi sistemin yenidən qurulması, ölkənin enerji potensialından səmərəli istifadə edilməsi və xarici investisiyaların cəlb olunması istiqamətində siyasət həyata keçirildi. Sonrakı illərdə Azərbaycanın neft strategiyasının formalaşdırılması ölkənin iqtisadi inkişafında mühüm rol oynayan amillərdən biri oldu.
3 oktyabr tarixinin əhəmiyyəti yalnız bir prezident seçkisinin keçirilməsi ilə məhdudlaşmır. Bu tarix Azərbaycanın müstəqillik tarixinin ən mürəkkəb mərhələlərindən birində siyasi kursun müəyyənləşdirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Heydər Əliyevin prezident seçilməsi ilə onun 1993-cü ilin iyunundan başlayan siyasi rəhbərliyi xalqın ümumxalq iradəsi ilə rəsmiləşmiş oldu.
Heydər Əliyevin prezidentliyi dövrü 1993-2003-cü illəri əhatə etdi. Bu illər ərzində dövlət quruculuğu, iqtisadi inkişaf, ordu quruculuğu və Azərbaycanın beynəlxalq mövqelərinin gücləndirilməsi istiqamətində müxtəlif tədbirlər həyata keçirildi. Rəsmi mənbələr həmin onilliyi fundamental islahatlarla xarakterizə olunan dövr kimi təqdim edir.
3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycan xalqının və dövlətinin gələcək inkişaf yolunun müəyyənləşdiyi mühüm tarixi günlərdən biri kimi yadda qalıb. Həmin gün keçirilmiş seçki Azərbaycan dövlətçiliyinin mürəkkəb mərhələsində siyasi sabitliyin və dövlət idarəçiliyinin möhkəmləndirilməsi prosesində mühüm mərhələ təşkil etdi.
Bu gün 3 oktyabr tarixini xatırlamaq Azərbaycanın müstəqillik tarixinin mühüm səhifələrinə nəzər salmaq, dövlətçilik yolunun keçdiyi çətin mərhələləri dərk etmək və həmin dövrün siyasi proseslərini daha yaxşı anlamaq baxımından əhəmiyyətlidir. 1993-cü ildə baş verən hadisələr Azərbaycanın sonrakı siyasi və iqtisadi inkişafının formalaşmasına ciddi təsir göstərən tarixi proseslər sırasında yer alır.

Cavid Mustafayev,
Yeni Azərbaycan Partiyası Goranboy rayon təşkilatının sədr müavini