3 oktyabr 1993-cü il – Azərbaycan dövlətçiliyində mühüm dönüş nöqtəsi - ŞƏRH

Azərbaycanın müasir siyasi tarixində 3 oktyabr 1993-cü il xüsusi əhəmiyyət daşıyan tarixlərdən biridir. Həmin gün keçirilən prezident seçkilərində xalqın iradəsi ilə Ulu Öndər Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçildi. Bu hadisə müstəqilliyinin ilk illərində mürəkkəb siyasi, sosial-iqtisadi və hərbi proseslərin yaşandığı bir dövrə təsadüf edirdi.
1993-cü ildə Azərbaycan ciddi siyasi və iqtisadi problemlərlə üz-üzə idi. Dövlət institutlarının formalaşması prosesi davam edir, ölkədə siyasi qarşıdurmalar və idarəçilik böhranı yaşanır, iqtisadi çətinliklər və Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi dövlət qarşısında mühüm vəzifələr yaradırdı. Belə bir şəraitdə Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətə qayıdışı ölkənin ictimai-siyasi həyatında mühüm dönüş yaratdı.
15 iyun 1993-cü ildə Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçilməsi siyasi böhranın aradan qaldırılması istiqamətində mühüm addım oldu. Bir neçə gün sonra prezident səlahiyyətlərinin ona həvalə edilməsi ilə dövlət idarəçiliyində yeni mərhələnin əsası qoyuldu. Oktyabrın 3-də keçirilən prezident seçkiləri isə bu siyasi prosesin mühüm mərhələsini təşkil etdi. Rəsmi məlumatlara əsasən, seçicilərin 97,7 faizi səsvermədə iştirak etmiş, səslərin 98,8 faizi Heydər Əliyevin lehinə verilmişdi.
Prezident seçildikdən sonra qarşıda müstəqil dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi, siyasi sabitliyin təmin olunması, iqtisadiyyatın dirçəldilməsi, hüquqi dövlət quruculuğunun inkişaf etdirilməsi, ölkənin təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi və Azərbaycanın beynəlxalq mövqelərinin möhkəmləndirilməsi kimi mühüm vəzifələr dayanırdı.
Bu dövrdə dövlət institutlarının hüquqi əsaslarının formalaşdırılması istiqamətində mühüm addımlar atıldı. 12 noyabr 1995-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının ümumxalq səsverməsi ilə qəbul edilməsi müstəqil dövlət quruculuğunun əsas mərhələlərindən biri oldu. Eyni zamanda, azərbaycançılıq məfkurəsi, milli birlik və milli-mənəvi dəyərlərin qorunması dövlətçilik siyasətinin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrildi.
İqtisadi inkişaf və ölkənin iqtisadi müstəqilliyinin gücləndirilməsi də həmin siyasətin əsas istiqamətlərindən idi. 1994-cü ildə “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanması Azərbaycanın enerji siyasətində mühüm hadisə oldu. Neft strategiyası xarici sərmayələrin ölkəyə cəlb edilməsinə, iqtisadi imkanların genişləndirilməsinə və Azərbaycanın beynəlxalq enerji layihələrində rolunun artmasına şərait yaratdı.
Ordu quruculuğu və milli təhlükəsizliyin təmin edilməsi də dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri kimi müəyyənləşdirildi. Dövlət idarəçiliyində sabitliyin möhkəmləndirilməsi ilə yanaşı, ölkənin müdafiə qabiliyyətinin artırılması istiqamətində tədbirlər həyata keçirildi.
3 oktyabr 1993-cü il sonrakı illərdə Azərbaycanın siyasi, iqtisadi və ictimai inkişafında mühüm rol oynayan dövlətçilik proseslərinin başlanğıc mərhələlərindən biri kimi yadda qaldı. Dövlət institutlarının möhkəmləndirilməsi, hüquqi bazanın formalaşdırılması, iqtisadi inkişaf, ordu quruculuğu və beynəlxalq əlaqələrin genişləndirilməsi istiqamətində həyata keçirilən siyasət müstəqil Azərbaycanın sonrakı inkişafında öz əksini tapdı.
Bu baxımdan 3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycan dövlətçilik tarixində yalnız prezident seçkilərinin keçirildiyi gün deyil, müstəqil dövlət quruculuğunda yeni mərhələnin başlanğıcı kimi xüsusi yer tutur. Həmin tarixdən başlanan proseslər sonrakı illərdə Azərbaycanın dövlət institutlarının, iqtisadi və siyasi potensialının möhkəmləndirilməsi istiqamətində davam etdirildi.

Mahiyəddin Mazanov,
Yeni Azərbaycan Partiyası Goranboy rayon təşkilatının əməkdaşı