Azərbaycan ilə Kamboca arasında münasibətlərin inkişafı üçün yeni imkanlar

​Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Kambocanın Baş naziri Hun Manetin ölkəmizə səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanat iki ölkə arasında əlaqələrin gələcəyi üçün həqiqətən də çox vacib bir addımdır. Siyasi dialoq, iqtisadi və ticarət əlaqələri, beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində dəstək, parlamentlərarası münasibətlər və ortaq problemlər bu görüşün əsas xəttini təşkil etdi. Açıq görünür ki, bu səfər mövcud əlaqələri daha da möhkəmləndirmək və gələcəyə yönəlik yeni imkanlar açmaq üçün mühüm bir mərhələdir.
​Siyasi dialoq və qarşılıqlı etimad əməkdaşlığın əsasını təşkil edir
Azərbaycanın xarici siyasətində müxtəlif regionlarla əlaqələri inkişaf etdirmək, qarşılıqlı hörmətə əsaslanan dostluqlar qurmaq hər zaman ön plandadır. Cənub-Şərqi Asiyanın maraqlı ölkələrindən biri olan Kamboca ilə münasibətlərin dərinləşməsi də ölkəmizin beynəlxalq arenadakı mövqeyini daha da genişləndirir.
Prezident İlham Əliyev və Baş nazir Hun Manet arasında keçirilən görüş siyasi dialoqu davam etdirməyə olan böyük marağı göstərir. Təbii ki, iki ölkə arasında dostluq yalnız yüksək səviyyəli görüşlərlə bitmir. Bu münasibətlərin davamlı olması üçün müntəzəm təmaslar, qarşılıqlı səfərlər və razılaşdırılan işlərin real həyatda tətbiqi lazımdır. Belə addımlar etimadı artırır və tərəflərin bir-birini daha yaxşı anlamasına şərait yaradır.
​Beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində fəal əməkdaşlıq
​Müasir dünyada beynəlxalq təşkilatlar ölkələrin bir-biri ilə ortaq dil tapması üçün ən yaxşı platformadır. Azərbaycan və Kambocanın bu platformalarda fəal olması, bir-birinin mövqeyini nəzərə alması ikitərəfli münasibətlərə çox müsbət təsir edə bilər.Bəyanatda vurğulanan əsas məqamlardan biri də qlobal təşkilatlarda qarşılıqlı dəstəyin vacibliyi idi. Qlobal problemlərin həllində birgə mövqe nümayiş etdirmək hər iki ölkənin maraqlarına cavab verir. Azərbaycanın müstəqil xarici siyasəti və Asiya ölkələri ilə getdikcə güclənən təmasları bu əməkdaşlığı daha da dəyərli edir.
​İqtisadi və ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi
​İqtisadiyyat istənilən ikitərəfli münasibətin əsas dayağıdır. Bəyanatda ticarət və sərmayə imkanlarının araşdırılmasının vacibliyi xüsusi qeyd olundu.Bizim üçün vacib olan, iki ölkənin biznes dairələri arasında birbaşa əlaqələrin qurulması və yeni layihələrin dəstəklənməsidir. Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi, güclü nəqliyyat-logistika infrastrukturu və enerji sahəsindəki zəngin təcrübəsi böyük imkanlar açır. Kambocanın da Cənub-Şərqi Asiya bazarındakı rolu nəzərə alınsa, bu tərəfdaşlıq hər iki tərəf üçün faydalı ola bilər. Əlbəttə, sadəcə niyyət kifayət etmir, konkret layihələr və uzunmüddətli planlar hazırlanmalıdır.
​İkitərəfli ticarət əlaqələrində yeni mərhələ
​Bəyanatda ticarət əlaqələrində böyük canlanmanın gözlənilməsi gələcəyə ümidlə baxmağa əsas verir. Bu, hər iki ölkənin iqtisadi potensialının daha dərindən öyrənilməsinin vacibliyini göstərir.Ticarətin genişlənməsi sahibkarlar üçün yeni bazarlar və yeni imkanlar deməkdir. Tərəflər bir-birinin bazar tələbatını yaxşı öyrənə bilsələr, məhsul və xidmət mübadiləsi daha da sürətlənər. Xüsusilə Azərbaycanın nəqliyyat dəhlizlərindəki aktiv rolunu nəzərə alsaq, Asiya yönümlü bu ticarət addımları strateji əhəmiyyət daşıyır.
​“ASAN xidmət” modeli beynəlxalq maraq doğurur
Ölkəmizin son illərdə qazandığı en böyük uğurlardan biri dövlət xidmətlərini vətəndaşa yaxınlaşdıran, şəffaf və çevik idarəetmə yaradan “ASAN xidmət” brendidir.Prezident İlham Əliyevin bəyanatında Kambocanın bu modelə maraq göstərdiyinin qeyd olunması qürurvericidir. Müxtəlif dövlət xidmətlərinin tək mekanda, operativ təqdim edilməsi vətəndaş məmnunluğunu maksimuma çatdırır. Bu təcrübənin Kamboca ilə bölüşdürülməsi və rəqəmsal idarəetmədə birgə addımların atılması gələcək əməkdaşlığın ən uğurlu istiqamətlərindən biri ola bilər.
​Parlamentlərarası əlaqələr və yüksək həmrəylik
​Dövlətlərarası münasibətlərdə parlamentlərin rolu danılmazdır. Qanunverici orqanların sıx əməkdaşlığı siyasi dialoqu gücləndirir və əlaqələrin hüquqi zəminini sağlamlaşdırır.Görüşdə parlamentlər arasında yüksək həmrəyliyin olduğu xüsusi vurğulandı. Deputatlar arasında qarşılıqlı səfərlər və təcrübə mübadiləsi iki ölkənin bir-birini daha yaxından tanımasına və beynəlxalq mövzularda eyni mövqedən çıxış etməsinə böyük kömək edir.
​İmzalanan sənədlər münasibətlərin inkişafına hüquqi zəmin yaradır
​Səfər çərçivəsində imzalanmış və yenilənmiş sənədlər razılaşdırılan məsələlərin rəsmi müstəviyə keçdiyini göstərir. Rəsmi sənədlər gələcək fəaliyyət üçün aydın yol xəritəsi deməkdir.Həmin razılaşmaların real nəticə verməsi üçün müvafiq qurumlar arasında koordinasiyalı iş aparılmalıdır. Sənədlərin sistemli şəkildə icrası əlaqələrimizi daha möhkəm idarəetmə mexanizminə qovuşduracaq.
​Mina problemi və təhlükəsizlik məsələləri
Görüşdə toxunulan ən mühüm və həssas mövzulardan biri də mina problemi oldu. Mina təhlükəsi insanların həyatına risk yaratmaqla yanaşı, azad edilmiş torpaqların bərpasına və iqtisadi inkişafına da ciddi maneədir.Azərbaycan uzun illər işğaldan əziyyət çəkmiş və bu gün də mina təmizləmə prosesində böyük mübarizə aparan bir ölkədir. Kamboca da öz tarixində mina problemi ilə üzləşmiş ölkələrdəndir. Buna görə də bu sahədə təcrübə mübadiləsi aparmaq, müasir texnologiyaları tətbiq etmək və humanitar sahədə gücləri birləşdirmək hər iki tərəf üçün çox əhəmiyyətlidir.
​Sülh və təhlükəsizlik beynəlxalq hüquq prinsiplərinə əsaslanmalıdır
Müzakirələrdə sülhün və təhlükəsizliyin beynəlxalq hüquq, dövlətlərin suverenliyi və ərazi bütövlüyü prinsiplərinə əsaslanmalı olduğu xüsusi qeyd edildi.Dünyada sabitliyin saxlanması üçün hər bir ölkənin beynəlxalq hüquqa hörmətlə yanaşması mütləqdir. Azərbaycanın xarici siyasətində suverenliyin və ərazi bütövlüyünün qorunması prioritetdir. Kamboca ilə bu prinsiplər ətrafında ortaq mövqedən çıxış etmək qarşılıqlı anlaşmanı daha da dərinləşdirir.
​Təhsil və humanitar əlaqələrin əhəmiyyəti
​İki ölkə arasında əlaqələrin kökləri düşündüyümüzdən də dərindir. Sovet dövründə yüzlərlə kambocalı tələbənin Azərbaycanda ali təhsil alması xalqlarımız arasında möhkəm humanitar bağlar yaradıb.Təhsil mədəniyyətlərin bir-birinə yaxınlaşması üçün ən yaxşı vasitədir. Keçmişdəki bu təcrübəni bərpa edərək universitetlər arasında yeni tələbə-müəllim mübadilələri başlatmaq, birgə elmi layihələr keçirmək olar. Xüsusilə biz gənclərin bu prosesdə fəal iştirakı gələcək münasibətlərin daha canlı olmasına imkan verər.
​Mədəniyyətlərarası dialoq və qarşılıqlı anlaşma
​Aramızda böyük coğrafi məsafə olsa da, mədəniyyət və turizm sahəsində əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar var. Dövlət səviyyəsindəki dostluq xalqların bir-birini tanıması ilə tamamlanır.
Mədəni tədbirlər, gənclər proqramları və turizm səfərləri bu yaxınlaşmanı daha da sürətləndirə bilər. Azərbaycanın zəngin mədəni irsi və turizm potensialı Kambocada, eləcə də Kambocanın mədəniyyəti ölkəmizdə böyük maraq yarada bilər.
​Gələcək əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar
​Prezident İlham Əliyev və Baş nazir Hun Manet arasında keçirilən bu görüş göstərdi ki, siyasi, iqtisadi, parlament, humanitar və dövlət xidmətləri sahələrində böyük potensial var.Gələcək uğurlar əldə olunan razılaşmaların nə dərəcədə sürətlə həyata keçəcəyindən asılı olacaq. İşgüzar heyətlərin tez-tez görüşməsi və konkret layihələrin start götürməsi bu tərəfdaşlığı real nəticələrə daşıyacaq.
​NəticəKambocanın Baş nazirinin Azərbaycana səfəri və aparılan geniş müzakirələr iki ölkə münasibətlərində həqiqətən yeni bir səhifə açır. Ticarətdən tutmuş mina təmizləmə təcrübəsinə, “ASAN xidmət”dən təhsilə qədər bir çox sahədə ortaq dil tapmaq mümkündür. Ən vacib məqam isə bu niyyətləri konkret addımlara çevirməkdir. Qarşılıqlı etimad və ardıcıl dialoq sayəsində Azərbaycan ilə Kamboca arasında dostluq münasibətlərinin gələcəkdə daha da inkişaf edəcəyinə şübhə yoxdur.

Şamilli Turabəxanım,
YAP Nərimanov rayon təşkilatının gənc fəalı