Nə baş verir?
ABŞ Ədliyyə Nazirliyi (DOJ) Epşteyn fayllarından ibarət sənədlərin ən böyük dəstini, milyonlarla səhifə, minlərlə şəkil və videonu ictimaiyyətə açıqlayıb. Bu açıqlama 2025-ci ildə qəbul edilmiş Epstein Files Transparency Act qanununa uyğun həyata keçirilib və adı keçmiş maliyyəçi Jeffrey Epşteynin cinsi istismar və insan alveri şəbəkəsinə aid yüzlərlə sənədi əhatə edir. Sənədlərdə Epşteynin şəxsi yazışmaları, uçuş dəftərləri, şəkillər və video materiallar var. Bu materiallar yalnız Amerika daxilində deyil, beynəlxalq səviyyədə də bir çox yüksək səviyyəli şəxslərin adının keçirilməsi ilə böyük rezonans doğurub.
Yeni sənədlər kimləri hədəfə alır?
Peter Mandelson, keçmiş Böyük Britaniya nazir və Lordlar Palatası üzvü, Epşteynlə yazışmalarda səviyyəli hökumət məlumatlarını paylaşmaqda ittiham olunur. Bu səbəbdən polis araşdırması açılıb, o öz titulunu tərk edib, hətta britaniyalı Baş Nazir bu ittihamı “xalqa xəyanət” adlandırıb.
NFL (Amerika Futbol Liqası) Epşteyn fayllarında adı keçən New York Giants sahibkarı Steve Tisch ilə əlaqəni araşdıracağını bəyan edib. Komissar Roger Goodell məsələni diqqətlə nəzərdən keçirəcəyini bildirib. Donald Trampın adı sənədlərdə hallansa da, o bunu qəti şəkildə inkar edib və Epşteynlə heç vaxt şəxsən əlaqəsi olmadığını və adının siyasi motivlə bağlandığını iddia edib.

Qurbanların fikri və yeni açıqlamalar
Bəzi Epşteyn adasından sağ çıxmış qadınlar açıqlama verərək illər boyu yaşadıqları sistemli cinsi istismarı və insan alveri şəbəkəsini təsvir ediblər. Onlar travmaları və ədalət uğrunda mübarizələrini jurnalistlərə danışmışlar.
Kütləvi sənəd yayımlanmasına baxmayaraq, Ədliyyə Nazirliyi sənədlərin hamısını açıq etmədiyini və hələ də bəzi hissələrin redaktə edildiyini bildirib. Kritik sənədlər hələ ictimaiyyətə tam verilməyib və bunun səbəbləri sual altındadır. Bəzi sənədlər ilkin açıqlanarkən qurbanların şəxsi məlumatlarını əks etdirib, bu isə təhdidlərə və zərərçəkənlərin əlavə psixoloji stressinə səbəb olub. DOJ bu səhvləri “insan və texniki xətalar” adlandırıb. Beynəlxalq mediada yer alan bəzi xəbərlərə görə Epşteynin sənədlərində mümkün gizli uşaqla bağlı qeydlər olduğu iddia edilir. Bu, rəsmi təsdiqini tapmayan, amma çox müzakirə olunan detallardandır.
Jeffrey Epşteyn 2019-cu ildə cinsi istismar və insan alveri ittihamları ilə həbs olunmuş, sonra isə həbsxanada ölü tapılmışdı. Lakin yaxın illər ərzində ortaya çıxan yeni sənədlər bir çox tanınmış şəxslərlə əlaqə izlərini təqdim etdiyi üçün bu qalmaqal təkcə keçmişdə qalmayıb, dünya siyasətini, hüquq sistemlərini və ictimai rəyi zorla yenidən hərəkətə gətirib.
Epşteyn qalmaqalı artıq sadəcə bir cinsi cinayət işi deyil. Bu, dünya miqyasında nüfuzlu şəxslər, siyasi liderlər, yüksək səviyyəli biznesmenlər arasında mümkün əlaqələrin araşdırıldığı beynəlxalq rezonanslı bir skandala çevrilib. Yeni açıqlanan sənədlərin həcmi, ittihamların xarakteri və hələ də açıqlanmamış məlumatların mövcudluğu bu işi gələcəkdə də ön səhifələrdə saxlamağa davam edəcək.
Jeffrey Epşteyn sənədlərində adı keçən şəxslər və əlaqəli əsas epizodlardan geniş və faktlara əsaslanan xronologiya təqdim edilib. Burada adların sənədlərdə necə göründüyü, hansı kontekstdə hallandığı və cari 2026-cı il araşdırmalarının əsas istiqamətləri yer alır.
1990-cı illər – 2000-ci illərin əvvəllərində Jeffrey Epşteyn bir çox yüksək səviyyəli şəxslərlə təmaslar qurur və zənginlər, siyasətçilər və məşhurlar arasında əlaqələr formalaşdırılır. Bəzi sənədlər göstərir ki, dünyanən tanınmış insanları Epşteynin təyyarəsində səyahət ediblər. Epşteynin Nyu-Yorkdakı mənzilində bu faktlarla yanaşı azyaşlı qızlara qarşı cinsi istismar halları ilə bağlı istintaq materialları da tapılıb. Epşteyn federal səviyyədə ittiham olunub və qismən məhkum edilib. Epşteyn yenidən cinayət ittihamı ilə həbs edilir və həbsxanada ölü tapılır.

ABŞ Konqresində Epstein Files Transparency Act qanunu qəbul edilib ki, bu da DOJ-nin yüzlərlə minlərlə sənədi ictimaiyyətə açmasını tələb edir. Ən böyük sənəd paketi 3,5 milyon səhifədən çoxdur. Aşağıda yalnız sənədlərdə rəsmi olaraq adları hallanan və ya təsdiqlənmiş kontekstdə görünən şəxslər üzrə siyahıdır. Qeyd etmək vacibdir ki, adı keçmək hər zaman cinayət əlaqəsi olduğunu göstərmir. Bəzən bu, sadəcə uçuşlar, yazışmalar və ya tanışlıq kontekstindədir.
Şahzadə Endrü (Andrew Mountbatten-Windsor) – Epşteynlə yazışmalar və görüşlər olduğu iddiaları sənədlərdə müzakirə olunur.
Sarah Ferguson (York Hersayesi) – Epşteynlə əlaqəli e-məktublar sənədlərdə tapılıb. Epşteynə “uşaq sahibi olmasına” görə təbrik mesajı yazdığı da göstərilib.
Peter Mandelson – Yeni açıqlanan sənədlərdə Epşteynə hökumətə aid market-sensitive (bazarla bağlı) məlumatlar göndərməsi ilə bağlı məktublar mövcuddur. Bu səbəbdən Böyük Britaniyada cinayət araşdırması başladılıb.
İlon Mask – Sənədlərdə Epşteynlə e-məktub mübadiləsi olduğu görünür, lakin Mask sonradan əlaqələrinin məhdud olduğunu bildirib.
Sir Richard Branson – Özünün Epşteynlə əlaqələrini sənədlərdə görüldüyü kimi, reputasiya idarəetməsi mövzusunda müzakirə edib.
Ghislaine Maxwell – Epşteynin yaxın ortağı və həyat yoldaşı kimi beynəlxalq səviyyədə məhkum olunmuş köməkçisi. Onun Epşteynlə yazışmaları və səyləri sənədlərdə yer alıb.
Anil Ambani – Sənədlərdə Epşteynlə əlaqədə olduğu, siyasi görüşlər təşkil etməyə çalışdığı göstərilib.
Jacob Zuma – Sənədlərdə 2010-cu ildə Epşteynlə axşam yeməyində olduğu iddia edilən keçmiş Cənubi Afrika Prezidenti adı hallanır (iddia qarşı tərəfindən rədd olunur).
Bill Klinton (keçmiş ABŞ Prezidenti) – Sənədlərdə uçuş logları və digər əlaqələr üzrə adı hallanır. Bu isə media və ictimaiyyət tərəfindən geniş müzakirə edilir.
Bill və Hillari Klinton Nümayəndələr Palatasının Nəzarət Komitəsinin suallarını cavablandırmaq barədə razılığa gəliblər. Keçmiş prezident və həyat yoldaşı bu gün ən mübahisəli Amerika cinayətkarı - Ceffri Epşteyn ilə qarşılıqlı əlaqələri barədə and içərək ifadə verəcəklər. Bəlkə də Klintonların ifadəsi, indi məlum olduğu kimi, müxtəlif ölkələrin siyasi və biznes elitası ilə geniş və uzunmüddətli əlaqələri olan bu milyarder pedofilin həyat və ölümünün şərtləri ilə bağlı gizlilik pərdəsini qaldıracaq. Yaxud bəlkə də bu, yalnız 39 ildən sonra keçmiş ABŞ prezidentinin ilk ifadəsi kimi xatırlanacaq.
ABŞ Ədliyyə Nazirliyinin Epşteyn işi ilə bağlı iddia etdiyi və dərc olunması qadağan edilməyən son üç milyon sənədin açıqlanması gözlənilsə də, sensasiyaya səbəb olub. Klintonlar Nəzarət Komitəsi qarşısında ifadə verməyə razılaşıblar. Onlar Ədliyyə Nazirliyi "Epşteyn sənədləri"nin ilk partiyasını öz veb saytında yerləşdirdikdən sonra çağırılıblar. Lakin Klintonlar çağırışa məhəl qoymayıblar. Epşteyn işindəki hadisələri izləyən Amerika ictimaiyyəti artıq uzun bir hekayəyə hazırlaşırdı. Konqres üzvləri istintaqdan yayındıqlarına görə Klintonları bir ilə qədər həbs cəzasına məhkum etməli idilər. Keçmiş prezident onlara təqibdən toxunulmazlığını xatırlatmalı idi.
Lakin Klintonlar ifadə verməyi seçiblər. Konqres keçmiş prezidenti sonuncu dəfə 1987-ci ildə dindirmişdi. Daha sonra Respublikaçı keçmiş prezident Gerald Ford, iddia edilən həddindən artıq mühafizəkar baxışları və Uotergeyt qalmaqalındakı xoşagəlməz rolu səbəbindən təsdiqlənməsi rədd edilən Ali Məhkəmə namizədi Robert Bork üçün vasitəçilik etdi. Amerika sağçılarının qəzəbinə səbəb olan Fordun müdafiəsi uğursuz oldu. Bork təsdiqlənmədi. Sağçıların təhriki ilə Amerika İngilis dili "to bork" - dövlət vəzifəsinə namizədi əsassız hücumlara məruz qoymaq felini əldə etdi.
İndi keçmiş Demokrat prezident ifadə verəcək və keçmiş onun aqibəti necə olacaq? Bill Klinton və Hillari Klinton (keçmiş Dövlət Katibi və prezidentliyə namizəd kimi tanınır) Amerika partiyasının görkəmli üzvləri hesab olunurlar. Donald Tramp və tərəfdarları Epşteynlə əlaqə ittihamlarından özlərini müdafiə edərək daim Klintonlara işarə edirlər. Hər ikisi Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən açıqlanan materiallarda qeyd olunur. Üstəlik, Bill Klinton sadəcə məktublarda və ya ifadələrdə xatırlanmır. Onun Epşteynin cinayətlərini törətdiyi eyni ada olan Kiçik Sent-Ceyms adasındakı milyarder pedofilin malikanəsindən çəkilmiş çoxsaylı fotoşəkilləri var. Klinton bunu sənədlərdəki digər şəxsdən, Trampdan fərqləndirən açıq şəkildə izah etməyib. Hazırkı prezident Epşteyni tanıdığını etiraf edir, lakin onunla bütün əlaqələrini 2000-ci ildə kəsdiyini və heç vaxt Kiçik Sent-Ceyms adasına baş çəkmədiyini iddia edir. Konqres tərəfindən çağırılacağı təqdirdə, o, bu versiyanı müdafiə edəcək.
Bill Klinton ehtimal ki, Epşteynin sənədlərinin amerikalıları çox maraqlandıran bir hissəsini izah etməli olacaq. Buraya hüquq-mühafizə orqanlarının milyarder pedofillə bağlı aldığı kəşfiyyat məlumatlarının siyahısı daxildir. Bunlardan biri Tramp və Bill Klintonun Epşteynin malikanəsində orgiyalarda (o cümlədən yetkinlik yaşına çatmayanlar ilə) iştirak etdiyini iddia edən bir qadının hesabatıdır. Siyahı qısa müddətə Ədliyyə Nazirliyinin veb saytında peyda olub və sonra yoxa çıxıb, lakin jurnalistlər tərəfindən ekranlaşdırılıb. Qeyd etmək lazımdır ki, bu kəşfiyyat məlumatlarının əksəriyyəti etibarlı görünmür. Bir sözlə, Klintonların ifadəsi amerikalılara, əgər həqiqət deyilsə, tamaşa vəd edir.
**
Yeni sənədlərdə fərqli mənbələr Epşteynin mümkün gizli uşağı ilə bağlı qeydlər aşkarlandığını iddia edir. Bu iddialar rəsmi təsdiqini hələ tapmayıb, lakin ictimai müzakirələrə səbəb olub. Polşa hökuməti Rusiyanın Epşteynlə əlaqələrini milli təhlükəsizlik məsələsi kimi araşdırmağı planlaşdırır, çünki bəzi sənədlərdə mümkün casusluq və kompromat mexanizmləri ilə bağlı şübhələr var.
Bu siyahı yalnız sənədlərdə adı keçən şəxslər və mövcud faktlara əsaslanan hallardır. Bir şəxsin adı keçməsi cəza məsuliyyəti və ya günahkarlığı anlamına gəlmir. Bəzən bu, sadəcə uçuş logları, görüşlər və ya e-məktub mübadiləsi kontekstində olur. Bununla belə, 2026-cı ilin yeni sənədləri bir çox yeni suallar və araşdırma istiqamətləri açıb və məhkəmə, polis və hüquq sistemləri tərəfindən artıq ciddi şəkildə nəzərdən keçirilir.
Davamı olacaq…
V.VƏLİYEV
...onları necə birləşdirmək olar?
Alimlər çaşqınlıq içindədirlər...