Azərbaycan-Kamboca münasibətlərində tarixi körpülər

Azərbaycan Respublikasının xarici siyasətində Asiya ölkələri ilə ikitərəfli əlaqələrin dərinləşdirilməsi və ənənəvi dostluq münasibətlərinin yenidən canlandırılması mühüm yer tutur. Son illərdə qlobal miqyasda coğrafi sərhədləri aşaraq bir çox region dövlətləri ilə fəal siyasi, iqtisadi və mədəni dialoq quran Azərbaycan Cənub-Şərqi Asiya ölkələri ilə də əməkdaşlığını sürətlə inkişaf etdirir. Bu baxımdan, Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manetin Azərbaycana rəsmi səfəri iki ölkə arasında münasibətlərin tarixində yeni və keyfiyyətcə fərqli bir mərhələnin təməlini qoydu. Prezident cənab İlham Əliyevin Kambocanın Baş naziri ilə görüşündən sonra mətbuata verdiyi bəyanat zamanı səsləndirdiyi tarixi faktlar isə Azərbaycanın illər boyu qlobal təhsil, elm və mədəniyyət mərkəzlərindən biri olduğunu bir daha bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Dövlət başçısının xüsusi olaraq qeyd etdiyi kimi, Sovet İttifaqı dövründə yüzlərlə kambocalı tələbə məhz Azərbaycanda ali təhsil almış, ölkəmizin qabaqcıl universitetlərində mütəxəssis kimi yetişərək öz Vətənlərinin inkişafına böyük töhfələr vermişlər. Bu tarixi humanitar bağlar bu gün Azərbaycan ilə Kamboca arasında gələcək əməkdaşlığın qurulmasında möhkəm və sarsılmaz mənəvi təməl rolunu oynayır.
Keçmiş Sovet İttifaqı dövründə Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhəri ittifaqın ən iri elmi, sənaye və təhsil mərkəzlərindən biri idi. Xüsusilə Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutu (indiki Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti), Azərbaycan Politexnik İnstitutu və digər nüfuzlu ali təhsil müəssisələri dünyanın müxtəlif ölkələrindən, o cümlədən Asiya, Afrika və Latın Amerikası dövlətlərindən gələn gənclərə qucaq açırdı. Həmin illərdə mürəkkəb geosiyasi şəraitdə və fərqli siyasi sistemlərdə yaşamalarına baxmayaraq, yüzlərlə kambocalı gənc minlərlə kilometr məsafə qət edərək Azərbaycana təhsil almağa gəlmişdir. Onlar burada mühəndislik, geologiya, neft-qaz sənayesi, iqtisadiyyat və səhiyyə kimi strateji sahələrdə yüksək ixtisaslı biliklərə yiyələnmişlər. Azərbaycan alimlərinin, professorlarının və müəllimlərinin əcnəbi tələbələrə göstərdiyi yüksək qayğı, peşəkar yanaşma və səmimi dostluq münasibəti həmin gənclərin yaddaşında ömürlük iz buraxmışdır.
Azərbaycanda təhsil almış bu kambocalı mütəxəssislər illər sonra öz ölkələrinə qayıdaraq Kambocanın dövlət idarəçiliyində, sənayesində, iqtisadiyyatında və elm sahəsində aparıcı vəzifələr tutmuş, ölkələrinin bərpa olunmasında və inkişafında mühüm rol oynamışlar. Bu baxımdan, Azərbaycan təhsil ocaqları təkcə yerli kadrlar hazırlamamış, həm də beynəlxalq miqyasda dostluq missiyasını yerinə yetirərək Kamboca xalqı ilə Azərbaycan xalqı arasında əbədi xalq diplomatiyası körpüsü yaratmışdır. Prezident cənab İlham Əliyevin mətbuata verdiyi bəyanatda bu tarixi faktı xatırlatması iki xalq arasındakı qədim və səmimi bağlara verilən yüksək qiymətin, eləcə də tarixi ədalətin təzahürüdür. Kambocanın Baş naziri Hun Manet də öz növbəsində Azərbaycanda təhsil almış həmvətənlərinin ölkəsinin tərəqqisinə verdiyi töhfələri minnətdarlıqla xatırlamış, Azərbaycan xalqına və dövlətinə olan hörmətini ifadə etmişdir.
Baş nazir Hun Manetin Azərbaycana səfəri və liderlərin mətbuata verdiyi bəyanatlar onu göstərir ki, tarixi köklərə əsaslanan münasibətlər müasir dövrdə yeni iqtisadi, ticarət və humanitar istiqamətlərlə zənginləşir. Sovet dövründə Azərbaycanda təhsil almış həmin kambocalı mütəxəssislər bu gün iki ölkə arasında rəsmi və qeyri-rəsmi əlaqələrin körpüsü rolunu oynamağa davam edirlər. Prezident cənab İlham Əliyevin uzaqgörən xarici siyasəti nəticəsində Azərbaycan bu gün Asiya regionunun dövlətləri ilə qarşılıqlı hörmət, bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq və səmimi əməkdaşlıq prinsiplərinə əsaslanan münasibətlər qurur. Tarixin müxtəlif mərhələlərində formalaşmış bu cür mənəvi dəyərlər və humanitar əlaqələr müasir dövlətlərarası münasibətlərin daha da dərinləşməsində mühüm katalizator rolunu oynayır.
Prezident cənab İlham Əliyevin Kambocanın Baş naziri Hun Manetin səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanat və səsləndirdiyi tarixi həqiqətlər Azərbaycanın qlobal miqyasda malik olduğu zəngin mədəni, elmi və humanitar irsinin bariz nümunəsidir. Keçmişdə Azərbaycanda təhsil almış yüzlərlə kambocalı tələbənin taleyi iki ölkəni birləşdirən əbədi dostluq simvoludur. Bu səfər və aparılan müzakirələr göstərdi ki, Azərbaycan və Kamboca arasındakı əməkdaşlıq gələcəkdə iqtisadiyyat, təhsil, turizm və texnologiya sahələrində daha da genişlənəcək, hər iki xalqın rifahına və qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsinə xidmət edəcəkdir.
Varis Rüstəmov,
Yeni Azərbaycan Partiyası Sabirabad rayon təşkilatının sədri